Voeding en allergieën
Allergieën en allergische reacties.
Het aantal mensen met een allergie groeit. Steeds meer mensen lijken problemen te ondervinden van op zichzelf onschuldige stoffen. Stoffen waar hun broer, zus, vader, moeder, buurman of buurvrouw zonder problemen mee in contact kunnen komen. Een allergie is een overspannen reactie van het lichaam op een (op zich vaak ongevaarlijke) stof (allergeen).
Doel van die heftige lichaamsreactie is om dat allergeen zo snel mogelijk uit het lichaam te krijgen.
Er zijn diverse vormen van allergie te onderscheiden. Zo kun je een onderverdeling maken in allergieën waarbij het afweersysteem niet is betrokken (niet-immunologisch, of intoleranties) en reacties waarbij het afweersysteem wel is betrokken (immunologisch).
Een andere manier om allergieën onder te verdelen is door ze te benoemen naar de wijze waarop het lichaam in contact komt met de irriterende stoffen:
-Huidcontact (bijv. door metalen, latex, parfums, parabenen)
-Inhalatie (bijv. pollen van bloeiend gras of bloeiende bomen, parfums, etensgeuren, poeder dat met latex in contact is geweest)
-Injecties of insectengif (injectiekuren die bedoeld zijn om je weerbaar te maken voor de betreffende allergie, penicilline; bijen- of wespengif)
-Voeding (de twaalf grootste problemenbrengers die om die reden op verpakkingen moeten worden genoemd zijn: Gluten, Schaaldieren, Eieren, Vis, Pinda, Soja, Melk (lactose), Noten, Selderij, Mosterd, Sesamzaad en Zwaveldioxide/Sulfiet).
Wie eenmaal allergisch is voor een bepaalde stof, heeft een grote kans ook allergieën voor andere stoffen te ontwikkelen. Daarin zijn bepaalde patronen te herkennen. Wie bijvoorbeeld (inhalatie)problemen heeft met pollen, loopt een grote kans ook gevoelig te zijn voor appels, meloen en perzik (voeding). Mensen met een allergie voor latex lopen grote kans daarnaast gevoelig te zijn voor kiwi, banaan of avocado. Andersom zie je ook vaak dat mensen met een allergie voor fruit, ook problemen hebben met latex. Dergelijke clusters heten ‘kruis-allergieën’.
Een allergie is iets dat je opbouwt. Als je voor het eerst meloen eet, zul je daar niet ziek van worden. Maar als je immuunsysteem besluit dat het geen noten wil zien, zul je er iedere volgende keer dat je noten eet meer last van (kunnen) krijgen. Dat verschijnsel heet sensibilisatie: (sensibel = gevoelig; je lichaam wordt er dus gevoeliger voor).
Allergieën worden vrijwel altijd getriggerd door eiwitten. Het probleem ontstaat bij de immuunglobulinen van het type E (afgekort met IgE). Dit zijn cellen die je schematisch als een Griekse Y zou kunnen voorstellen. Wanneer je gevoelig bent voor een bepaalde stof – laten we uitgaan van peulvruchten – dan binden de eiwitten uit die peulvruchten zich bij binnenkomen van het lichaam razendsnel aan de IgE-cellen, die zich op hun beurt weer op de mestcellen nestelen.
Op het moment dat één eiwit een verbinding legt tussen twee IgE-cellen, ontstaat er als het ware kortsluiting en daarmee is het begin van de allergische reactie in gang gezet. De mestcel wil koste wat kost die vervelende combinatie van cellen van zich afschudden en loost alle mogelijke stoffen om dat doel te bereiken (histaminen, leukotrienen etc.).
Wanneer de schade beperkt blijft tot een deel van het lichaam, spreken we van een lokale reactie (bv. een druipneus, schrale of rode plekken op de huid). Maar de kans bestaat ook dat het hele lichaam tegen de lichaamsvreemde stof in opstand komt. In dat geval is er sprake van een systemische reactie (daar zijn ook de vitale systemen bij betrokken).
Veel mensen die weten waarvoor ze allergisch zijn, laten zich daarvoor behandelen door een arts (desensibilisatie-kuren) of homeopaat (bv. bioresonantie). Wie allergisch is voor bijvoorbeeld zonnebloemen, kan ook proberen of anti-histaminica (bv. allerfre, claritine) soelaas biedt in de periode dat die plaaggeesten bloeien, Anti-histaminica gaan het lozen van histamine door de mestcellen tegen, één pilletje werkt meestal ongeveer een etmaal lang.
Wie kennis heeft gemaakt met systemische allergische reacties, zal daarnaast vaak een spuit met adrenaline bij zich dragen. Het stresshormoon adrenaline heeft een ogenblikkelijk remmende werking op allergische reacties. Het stopt de vaatwandlekkage (en verkleint daardoor de kans op een levensbedreigende bloeddrukval), remt de overspannen werking van de mestcellen, geeft het hart een boost. Hieronder een beknopte uitleg van wat zo’n systemische reactie (anafylactische reactie) kan inhouden:
Anafylaxie (of een anafylactische reactie) is een algemene allergische reactie van het lichaam die binnen enkele minuten kan ontstaan en kan uitmonden in een anafylactische shock. Er zijn verschillende organen die vooral bij deze, in principe levensbedreigende reactie, betrokken zijn.
De allergische reactie treedt in de meeste gevallen op in het eerste uur na de veroorzakende gebeurtenis. Hoe sneller de reactie optreedt, des te ernstiger is het verloop.
Hoe kun je zo’n ernstige allergische reactie herkennen?
* klagen over dat het prikt op de tong en pijn bij het slikken
* de slijmvliezen van ogen en mond zetten op (de lippen en tong worden dik)
* het ademhalen wordt hoorbaar moeilijker (astmatisch, soms ook hoesten)
* misselijkheid, gaan braken of diarree krijgen
* flauwvallen/bewusteloos raken
* bultjes krijgen (netelroos-achtig)
* pijn in de buik
* in het ergste geval ontstaan er hartproblemen
Wat moet je doen wanneer het mis gaat:
- eerst de EPIPEN (met adrenaline) gebruiken !!!
- zo snel mogelijk 112 bellen (als je het iemand anders laat doen, geef dan duidelijke instructies en zorg ervoor dat ze terugkomen om te melden wat de mensen van 112 hebben gezegd)
- vertel de mensen van 112 dat het gaat om een anafylactische reactie (een levensbedreigende allergische reactie)
- zeg dat je de EPIPEN hebt gebruikt
- wellicht vragen ze je of je weet wat de reactie heeft veroorzaakt; als je het weet, kun je dat natuurlijk zeggen
Zorg verder dat de ademhalingswegen zo goed mogelijk vrij blijven (bij flauwvallen: stabiele zijligging), hou de ademhaling en hartslag in de gaten en blijf bij het slachtoffer, blijf opletten of de symptomen verergeren, verricht alle noodzakelijke handelingen TOTDAT ER MEDISCHE HULP IS
Met betrekking tot iemand die een Epipen bij zich draagt, (werkzame stof epinephrine of adrenaline) geldt altijd: Bij twijfel gebruiken! Het kan een leven redden; mocht het achteraf niet nodig zijn geweest, dan heeft die stof het lichaam geen schade toegebracht.